Người không biết nhạc lý có học được nhạc cụ không?
Đây là câu hỏi rất phổ biến của những người mới bắt đầu học nhạc, đặc biệt là với các nhạc cụ như sáo trúc, guitar, piano hay ukulele. Nhiều người cho rằng muốn học nhạc thì bắt buộc phải biết nhạc lý, phải đọc được nốt, hiểu khuông nhạc, trường độ, cao độ… Nhưng thực tế có đúng như vậy không?
Câu trả lời ngắn gọn là: Có – người không biết nhạc lý hoàn toàn vẫn học được nhạc cụ.
Xem thêm: Những ký hiệu âm nhạc thường dùng cho người chơi sáo
Vì sao nhiều người nghĩ phải biết nhạc lý mới học được?
Nhạc lý là hệ thống ký hiệu giúp ghi chép và truyền đạt âm nhạc. Vì vậy, khi nhắc đến học nhạc, nhiều người lập tức liên tưởng đến:
- Khuông nhạc, khóa sol
- Nốt đen, nốt trắng, dấu hóa
- Trường độ, nhịp phách
Điều này khiến không ít người ngại học nhạc ngay từ đầu, nhất là người lớn hoặc người chưa từng tiếp xúc với âm nhạc học đường. Tuy nhiên, nhạc lý không phải là điểm xuất phát duy nhất của việc học nhạc.
Xem thêm: Hướng dẫn cách chọn sáo trúc cho người mới bắt đầu
Thực tế: con người học nhạc bằng tai trước, lý thuyết sau
Nếu quan sát cách trẻ em tiếp xúc với âm nhạc, bạn sẽ thấy:
- Trẻ hát trước khi biết đọc chữ
- Trẻ nghe và bắt chước giai điệu trước khi hiểu lý thuyết
Âm nhạc vốn là ngôn ngữ của cảm xúc và thính giác, không phải ngôn ngữ của ký hiệu. Rất nhiều người chơi nhạc dân gian, nhạc truyền thống hay nhạc đường phố không hề biết nhạc lý bài bản, nhưng vẫn chơi nhạc rất hay.
Với những nhạc cụ như sáo trúc, việc học ban đầu chủ yếu dựa vào:
- Nghe âm thanh
- Cảm nhận hơi thở
- Nhớ vị trí bấm
- Bắt chước giai điệu
Tất cả đều không đòi hỏi phải biết nhạc lý ngay từ đầu.
Xem thêm: Lộ trình 30 ngày tự học sáo trúc cho người mới bắt đầu
Người không biết nhạc lý học sáo trúc có khó không?
Câu trả lời là không khó, nếu học đúng cách.
Ở giai đoạn nhập môn, người học sáo trúc thường tập trung vào:
- Cách cầm sáo
- Cách đặt môi và thổi ra tiếng
- Bịt lỗ cho kín
- Luyện hơi thở
Sau đó mới đến:
- Nhớ các nốt cơ bản
- Thổi giai điệu đơn giản
- Chơi các bài quen thuộc, dễ nghe
Rất nhiều người học sáo hoàn toàn theo trí nhớ và tai nghe, không cần đọc khuông nhạc vẫn có thể chơi được nhiều bài.
Vậy nhạc lý có cần thiết không?
Câu trả lời đúng nhất là: nhạc lý không bắt buộc lúc đầu, nhưng sẽ rất có lợi về sau.
Nhạc lý giúp bạn:
- Hiểu cấu trúc bản nhạc
- Chơi đúng nhịp, đúng cao độ
- Dễ học bài mới hơn
- Giao tiếp tốt hơn với giáo viên hoặc người chơi khác
Tuy nhiên, nhạc lý không nên là rào cản để bắt đầu. Bạn hoàn toàn có thể:
- Học chơi trước
- Cảm nhạc trước
- Rồi học nhạc lý dần dần, song song
Khi đã có nền tảng thực hành, việc tiếp cận nhạc lý sẽ nhẹ nhàng và dễ hiểu hơn rất nhiều.
Nhiều người chơi nhạc giỏi bắt đầu mà không biết nhạc lý
Thực tế cho thấy:
- Không ít nghệ nhân dân gian học nhạc bằng truyền miệng
- Nhiều người chơi sáo, guitar đệm hát chỉ dựa vào tai nghe
- Người lớn bắt đầu học nhạc thường đi từ thực hành thay vì lý thuyết
Điều quan trọng nhất không phải là bạn biết bao nhiêu nhạc lý, mà là:
👉 Bạn có đủ yêu thích và kiên trì hay không.
Lời khuyên cho người không biết nhạc lý muốn học nhạc
Nếu bạn đang ở vị trí “chưa biết gì về nhạc lý”, hãy ghi nhớ vài điều sau:
- Đừng tự làm mình sợ trước khi bắt đầu
- Hãy chọn nhạc cụ bạn thật sự yêu thích
- Học từ âm thanh – cảm giác – thực hành
- Nhạc lý chỉ cần học từ từ, vừa đủ dùng
Với nhạc cụ như sáo trúc, việc học đúng phương pháp sẽ giúp bạn thổi được bài đơn giản chỉ sau một thời gian ngắn, kể cả khi chưa từng học nhạc trước đó.
Kết luận
Người không biết nhạc lý hoàn toàn có thể học được nhạc cụ.
Nhạc lý là công cụ hỗ trợ, không phải điều kiện tiên quyết. Điều quan trọng nhất vẫn là sự yêu thích, cảm nhận âm nhạc và quá trình luyện tập đều đặn.
Nếu bạn đã từng yêu thích tiếng sáo, tiếng đàn nhưng còn e ngại vì “không biết nhạc lý”, thì hãy yên tâm: bạn hoàn toàn có thể bắt đầu ngay từ hôm nay.