Tìm hiểu về Sáo Tàu ( Dizi )

Tìm hiểu về Sáo Tàu ( Dizi )

1 Tìm hiểu về Sáo Tàu ( Dizi )

Sáo tàu (dizi)  là  một loại sáo  đặc trưng của Trung Quốc.  Về cơ bản, Sáo các lỗ bấm được thiết kế theo hệ thống Ngũ cung của nền âm nhạc Trung Hoa. Trên thân sáo được quấn cước hoặc chỉ với mục đích chính là trang trí, ngoai rà các dây này còn có công dụng cố định thân sáo chắc chắn, tránh tình trạng nứt hoặc bị vỡ, hạn chế các tác động từ bên ngoài ảnh hưởng đến cây sáo. Đặc trưng của Sáo Tàu ( DIzi) chính là ở lỗ màng rung, lỗ này nằm giữa lỗ thổi và nốt si, với công dụng là nơi dán màng rung, một loại màng được làm từ màng tre hoặc chất liệu chuyên dụng. Đây chính là yếu tố khiến cho loại sáo này khác với sáo việt.

Sáo thường được ghép lại từ 2 đoạn thông qua khớp nối, có chạm khắc rồng hoặc hoa văn…

 

2 . Nguyên liệu và Cấu tạo

Sáo được làm với nguyên liệu chủ yếu là trúc, nguyên liệu là yếu tố quan trọng để tạo nên chất lượng của một cây sáo .Trúc càng già âm càng hay, càng thổi lâu, sáo càng vỡ tiếng, âm sẽ thanh thoát hơn so với lúc bắt đầu. Trước đây người ta chế tạo sáo bằng nhiều nguyên liệu rất phong phú như nứa , tre, rung, gỗ nhưng hiện nay đã chuyển sang dùng trúc hết bởi các ưu điểm như âm hay, trầm ấm, kiểu dáng đẹp , dễ làm,….

Về cấu tạo, Sáo thường được ghép lại từ 2 đoạn thông qua khớp nối, tuy nhiên vẫn có những loại không có khớp, có chạm khắc rồng hoặc hoa văn.

 cũng như sáo trúc, sáo tàu có 6 lỗ bấm, một lỗ thổi, hai lỗ định âm dùng để định âm và treo dây trang trí.

Đặc trưng nhất về cấu tạo cần phải kể đến của Sáo Tàu ( DIzi) là có một lỗ dán màng rung được đặt ở giữa lỗ nốt si và lỗ thổi, được dán màng rung với mục đích để tạo âm rung. Lỗ này dán 1 màng mỏng  bằng giấy bóng mỏng hoặc bằng ruột cây tre. Hiện nay đã có loại giấy chuyên dụng dùng để dán, gọi chung là màng rung. Đây cũng là cấu tạo quan trọng nhất tạo nên sự khác biệt giữa  Dizi và sáo thường, bởi khi đã dán màng rung, hơi đi vào sáo qua lỗ màng rung tạo nên âm thanh mang đậm chất đặc trưng của nền âm nhạc Trung Hoa.

Ngoài ra, còn có một sự khác biệt nữa giữa Sáo Tàu ( DIzi) và sáo thường là khớp đồng. Nhờ khớp này mà Sáo Tàu ( DIzi) có thể rút ra làm hai khúc tiện cho việc di chuyển , hoặc có thể xoay phù hợp với những người chơi sáo tay trái.

 

3 phân loại Sáo Tàu ( DIzi)

Chúng ta phân loại loại sáo này dựa vào nhiều yếu tốThứ nhất là dựa vào cao độ của sáo

Dựa vào cao độ ta chia Sáo Tàu ( DIzi) thành các loại cơ bản như sáo trúc là Đô, Rê, Mi, Fa, Sol, La, .. Đối với loại sáo này, các nghệ sĩ thường ưa chuộng sử dụng tone La và SonThứ hai là dựa vào cấu tạo ta chia thành sáo có khớp và sáo không khớp.

Loại có khớp được người chơi ưa chuộng hơn, bởi có thể rút cây sáo thành đôi, tiên lợi khi cất giữ và di chuyển, mặt khác khớp đồng cũng làm tăng tính thẩm mĩ cho cây sáo, trông sẽ đẹp hơn. Trong Dizi có khớp lại được chia thành khớp. Để hiểu rõ hơn, các bạn có thể xem hình bên dưới

Loại không khớp thì giống như sáo trúc thường, thân sáo liền một mạch từ trên xuống dưới. Tuy chất lượng không đổi nhưng do tính tiện lợi và thẩm mĩ nên sáo có khớp thường có giá cao hơn sáo không khớp.

Thứ ba là dựa và màu sắc chất liệu ta chia thành DiziTrúc thường và Dizi Trúc tímSự khác biệt giữa hai loại này khá lớn, mặc dù về đặc điểm, cấu tạo, hình dáng, âm sắc hoàn toàn như nhau. Đối với Dizi Trúc Tím, chất liệu của nó là trúc tím, một loại trúc khá hiếm, có màu tím (có thể là tím có vân hoa lửa, hoặc là tím bầm), đặc trưng của loại trúc này là có lòng trong tốt mượt hơn trúc thường bởi vậy khi dùng để  làm tiêu sáo sẽ có màu âm hay hơn, Đồng thời giá tiền cũng mắc hơn so với các loại khác.

Về màu sắc , sản phẩm này có đặc trưng là khá đa dạng về màu sắc: Đen, Xanh, Nâu, Vàng, Trắng…

 

4 Cách tập thổi Sáo Tàu ( DIzi)

Về kĩ thuật của Sáo Tàu ( DIzi) cơ bản giống sáo trúc, chỉ lưu ý đối với những bạn mới tập chơi, thay vì dán màng rung, chúng ta dán băng dính, với mục đích là để đỡ tốn hơi, và dễ tập hơn rất nhiều.Nếu mới tập mà dán luôn màng rung thì sẽ rất khó để tập.  Khi nào kĩ thuật và hơi tốt chúng ta mới nên dán màng rung.

Tìm hiểu về Sáo Tàu ( Dizi )

 

5 Cách dán màng rung cho Sáo Tàu

Về cách dán màng rung, đối với những bạn mới tập thì có thể sẽ khá khó vì dễ làm rách màng rung, hoặc dán hơi trùng , hơi căng, như vậy sẽ làm giảm chất lượng âm thanh hoặc không đúng âm. Các bạn có thể tham khảo cách dán màng rung cho Sáo tại video

Sáo Tàu ( DIzi) trước đây ít thấy tại Việt Nam nhưng hiện nay trở nên khá phổ biến bởi màu âm hay và độc đáo. Có thể chơi độc tấu tại bất cứ đâu hoặc hòa tấu trong các bản nhạc.

Xem thêm: Các sản phẩm sáo tàu dizi

 

Đánh giá của bạn

1 bình luận “Tìm hiểu về Sáo Tàu ( Dizi )

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Phản hồi