Các Nốt Trên Cây Sáo Bầu | Sáo trúc Haki

Chào mọi người.

Bài viết này sáo trúc Haki xin được chia sẻ với các bạn một số kinh nghiệm về sáo bầu. Cách thổi, hệ bấm, quãng âm của sáo bầu.

Mọi thắc mắc hoặc đóng góp các bạn comment bên dưới nhé. Cảm ơn các bạn.

 

1. Sáo bầu

Sáo bầu được cấu tạo từ 2 bộ phận chính, bao gồm một quả bầu có thể làm từ trái bầu thật hoặc làm giả trái bầu bằng nhựa cứng giả ngọc, đóng vai trò là hộp cộng hưởng âm tạo nên âm thanh độc đáo  riêng biệt của loại nhạc cụ này.

Quả bầu này được kết hợp với 3 thanh sáo dưới. Trong đó một cây sáo dài và to nhất được gắn ở giữa đóng vai trò tạo ra giai điệu chính của sáo bầu. 

Trên cây sáo chính này được khoét 7 lỗ nhỏ để thổi các nốt giai điệu chính, 2 cây sáo bên cạnh sáo chính đóng vai trò là ống sáo hòa âm, bè cho sáo chính.

Mỗi thanh sáo này đều được gắn một lam đồng, hay còn gọi là lưỡi gà, được mài tay tỉ mỉ. Nhờ lam đồng này mà sáo bầu có âm thanh rất riêng biệt so với các loại khác như sáo trúc, sáo nứa, sáo tàu,….

 

Sáo bầu giả gỗ
Sáo bầu giả gỗ

 

Như vậy sáo bầu có 7 lỗ tạo ra độ cao khác nhau giữa các nốt.

Thang âm của sáo bầu khá hạn chế, chỉ nằm trong 1 quãng tám, và 1 số nốt ở quãng 2.

Quãng âm bị hạn chế khiến cho loại sáo này thổi được ít bài hơn so với các loại sáo full 3 quãng khác, nhưng ngược lại cũng tạo ra nét đặc trưng riêng cho sản phẩm này.

 

2. Các Nốt Trên Sáo Bầu

Sáo bầu có 7 nốt, tay không thuận đặt trên, bấm 3 nốt trên và nốt phía sau. Tay thuận đặt dưới, bấm 3 nốt dưới.

Âm vực thì từ nốt là thấp – rê 2
các nốt trên sáo bầu như sau:
bịt kín thổi nhẹ ta được nốt là
bịt kín thổi mạnh (ép hơi) ta đc nốt đô
bịt 6 ngón (tính từ trên xuống thổi mạnh ta đc nốt rê
bịt 5 ngón =mi
bịt 4 ngón =fa
bịt 3 ngón =sol
bịt 2 ngón = la
bịt 1 ngón =đô2
mở hết đc nốt rê2

Với các nốt trên sáo bầu như vậy, sáo bầu chỉ thổi được rất hạn chế bài, những bài có âm vực nằm trong một quãng tam, như xuân về trên bản mèo, thần thoại, tinh nguyệt thần thoại, chiếc khăn piêu, hẹn hò, …

Đặc biệt rất phù hợp với những bản nhạc dân tộc hoặc nhạc tàu.

Hiện nay, loại sáo này còn được dùng rất phổ biến trong chơi chầu văn, chèo, …

 

Sáo bầu thật
Sáo bầu thật

 

Ngoài các nốt trên sáo bầu như trên, khi thổi cũng cần lưu ý một chút về việc điều hơi.

Khi thổi nốt thấp nhất là nốt Là và nốt cao nhất Rê 2, chúng ta cần điều chỉnh hơi nhẹ hơn một chút so với các nốt khác, nếu không có thể sẽ bị xịt.

 

3. Như thế nào là một cây sáo bầu tốt, hay

Các nốt trên sáo bầu
Các nốt trên sáo bầu

Sáo bầu, ngoài độ chuẩn âm, màu âm ra thì lam đồng (lưỡi gà) cũng rất quan trọng.

Một cây sáo bầu tốt cần có nguyên liệu làm đạt chuẩn cùng một hệ lỗ bấm chuẩn.

Lam đồng phải làm bằng loại đồng có độ đàn hồi cao, mài một cách tỉ mỉ từ các nghệ nhân có kinh nghiệm. Nó phải đảm bảo căng nốt rê 2 (theo hệ tàu, nốt mở tất cả các lỗ bấm), về được nốt là (tên mèo việt là sòn, nốt bịt cả thổi nhẹ), các nốt không được quá khàn tiếng (đặc biệt là do1, nốt bịt cả thổi mạnh).

Hy vọng những kiến thức trên đây giúp ích được bạn!

Chúc bạn thành công!

Cảm ơn bạn đã đọc và chia sẻ bài viết.

 

Bài viết liên quan: cách thổi sáo bầu

Đánh giá của bạn

1 bình luận “Các Nốt Trên Cây Sáo Bầu | Sáo trúc Haki

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Phản hồi